{"id":13415,"date":"2025-03-25T09:07:19","date_gmt":"2025-03-25T09:07:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.teatrvariete.pl\/?p=13415"},"modified":"2025-03-25T09:11:35","modified_gmt":"2025-03-25T09:11:35","slug":"dlaczego-krakow-zasluguje-na-teatr-muzyczny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/blog\/2025\/03\/25\/dlaczego-krakow-zasluguje-na-teatr-muzyczny\/","title":{"rendered":"Dlaczego Krak\u00f3w zas\u0142uguje na teatr muzyczny? Tekst dr Daniela Wyszogrodzkiego"},"content":{"rendered":"\n<p>Poni\u017cej publikujemy tekst dr Daniela Wyszogrodzkiego, autora, t\u0142umacza, dziennikarza muzycznego, wyk\u0142adowcy Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, na temat za\u0142o\u017ce\u0144 gatunkowych musicalu, kt\u00f3ry przygotowa\u0142 z my\u015bl\u0105 o Krakowskim Teatrze VARIETE. <\/p>\n\n\n\n<p>Musical to wsp\u00f3\u0142czesna forma teatru muzycznego \u2013 wywodz\u0105ca si\u0119 od wielu form wcze\u015bniejszych, takich jak opera czy operetka. Co wyr\u00f3\u017cnia musical, to absolutne podporz\u0105dkowanie przedstawienia prezentowanej opowie\u015bci. Wszystkie elementy spektaklu s\u0142u\u017c\u0105 w\u0142a\u015bnie temu \u2013 dialogi, piosenki, nawet taniec. Z tego faktu wynika szereg istotnych konsekwencji. Musicale t\u0142umaczymy na j\u0119zyk publiczno\u015bci, poniewa\u017c ich istot\u0105 jest fabu\u0142a. Opery wykonujemy w j\u0119zyku orygina\u0142u, bo w dzie\u0142ach operowych poszukujemy g\u0142\u00f3wnie prze\u017cy\u0107 estetycznych. Publiczno\u015b\u0107 uto\u017csamia si\u0119 z bohaterami musicali, podstaw\u0105 tej wzajemnej relacji jest empatia. Musicale \u015bpiewamy naturalnymi g\u0142osami \u2013 st\u0105d mikroporty. Niwelujemy wszelkie bariery, priorytetem jest realizm. Ale konsekwencji jest wi\u0119cej. Obsad\u0119 musicalu wy\u0142aniamy na drodze castingu, poniewa\u017c zawsze szukamy najlepszego wykonawcy do roli. \u015awiatowe teatry musicalowe nie maj\u0105 zespo\u0142\u00f3w aktorskich \u2013 obsada musicalu \u201eHair\u201d nie musi wykonywa\u0107 \u201eUpiora w operze\u201d. Musical jest najbardziej eklektyczn\u0105 form\u0105 teatru, jest manifestacj\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, ale r\u00f3\u017cnorodny repertuar to r\u00f3\u017cnorodne wymagania. W zakresie aktorstwa, \u015bpiewu i ta\u0144ca. Artysta musicalowy nie jest \u015bpiewaj\u0105cym aktorem, jest aktorem, wokalist\u0105 i tancerzem, wznosz\u0105c si\u0119 na szczyty ka\u017cdej z tych dyscyplin. Obsada musicalu nigdy nie pochodzi z jednego miasta, nawet na Broadwayu. Musical jest magnesem, ale tak\u017ce wyl\u0119garni\u0105 talent\u00f3w. A repertuar teatr\u00f3w musicalowych sta\u0142 si\u0119 dzi\u015b mi\u0119dzynarodowym j\u0119zykiem \u2013 popularne tytu\u0142y znane s\u0105 publiczno\u015bci na ca\u0142ym \u015bwiecie, na kilku kontynentach.<\/p>\n\n\n\n<p>Musical nie jest rewi\u0105. Rewia to jedno z wielu wczesnych \u017ar\u00f3de\u0142 musicalu \u2013 rewiowe by\u0142y pocz\u0105tki Broadwayu w pierwszych dekadach XX wieku. Przedstawienia muzyczne sk\u0142ada\u0142y si\u0119 w owym z piosenek, skeczy, ta\u0144ca, iluzji. Bywa\u0142y spektakularne, a zarazem pozbawione tego, co sta\u0142o si\u0119 wyznacznikiem wsp\u00f3\u0142czesnego musicalu, czyli fabu\u0142y. Do ich opisu nie bez powodu u\u017cywano s\u0142owa <em>extravaganza<\/em>. Wielcy kompozytorzy, jak George Gershwin, w owych latach pisali osobne piosenki, nie spaja\u0142a ich fabu\u0142a. Teatr muzyczny drugiej po\u0142owy XX wieku zmieni\u0142 si\u0119 definitywnie, rozszerzaj\u0105c tematyk\u0119 bez granic \u2013 mamy musicale oparte o wielk\u0105 literatur\u0119 (\u201eN\u0119dznicy\u201d) czy dzie\u0142a Szekspira (\u201eWest Side Story\u201d), musicale antywojenne (\u201eKabaret\u201d), zaanga\u017cowane w protest wobec ksenofobii (\u201eKinky Boots\u201d), opowiadaj\u0105ce o historii (\u201eHamilton\u201d), a nawet dzie\u0142a b\u0119d\u0105ce adaptacj\u0105 poezji, jak \u201eKoty\u201d, wed\u0142ug wierszy laureata literackiej nagrody Nobla, T.S. Eliota. Musical nie ma granic i dlatego przyci\u0105ga wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 publiczno\u015b\u0107, kt\u00f3ra w teatrze musicalowym znajduje odbicie samej siebie, inspiracj\u0119 do refleksji, ale tak\u017ce rozrywk\u0119, bo przecie\u017c jedno nie wyklucza drugiego. Musical nie tylko jest potrzebny, ale b\u0119dzie potrzebny coraz bardziej \u2013 w Polsce, jak na ca\u0142ym \u015bwiecie, wyrastaj\u0105 coraz to nowe teatry oferuj\u0105ce repertuar musicalowy. Co za tym idzie \u2013 taka jest potrzeba spo\u0142eczna \u2013 coraz wi\u0119cej wy\u017cszych uczelni artystycznych oferuje edukacj\u0119 w musicalu, bo sceny musicalowe czekaj\u0105 na profesjonalnych aktor\u00f3w na najwy\u017cszym poziomie.<\/p>\n\n\n\n<p>Krakowski Teatr VARIETE powsta\u0142 w mie\u015bcie s\u0142yn\u0105cym na ca\u0142y \u015bwiat z kultury i sztuki. Wszystkie dziedziny sztuki reprezentowane s\u0105 w Krakowie w stopniu, o jakim nie mo\u017ce marzy\u0107 ka\u017cde pa\u0144stwo. Muzyka, teatr, sztuka, to wizyt\u00f3wka Krakowa, m\u00f3wi si\u0119 nawet o \u201eszkole krakowskiej\u201d w zakresie poezji \u015bpiewanej, tego jedynego stricte polskiego gatunku muzyki popularnej. Ale nawet przy tak wspania\u0142ej ofercie kulturalnej miasta, Teatr VARIETE by\u0142 w stanie zaproponowa\u0107 co\u015b nowego \u2013 nie kosztem tego, co by\u0142o, ale wzbogacaj\u0105c to, co jest. W ci\u0105gu pierwszych dziesi\u0119ciu lat dzia\u0142alno\u015bci zaprezentowa\u0142 kilkana\u015bcie musicalowych tytu\u0142\u00f3w, od \u201eLegalnej blondynki\u201d na otwarcie, przez \u201ePretty Woman\u201d, po \u2013 os\u0142awion\u0105 brechtowsk\u0105 \u2013 \u201eOper\u0119 za trzy grosze\u201d. Podj\u0105\u0142 si\u0119 inscenizacji musicalu \u201eChicago\u201d, drugiego najd\u0142u\u017cej granego tytu\u0142u w historii Broadwayu, i pokaza\u0142 go krakowskiej i polskiej publiczno\u015bci ju\u017c ponad 200 razy! To niebywa\u0142e osi\u0105gni\u0119cie. Najnowsze propozycje tej sceny, takie jak \u201eRent\u201d czy \u201eSix\u201d, umiejscawiaj\u0105 Krakowski Teatr VARIETE na \u015bwiatowej mapie musicalowej, te spektakle to wsp\u00f3\u0142czesna klasyka.<\/p>\n\n\n\n<p>Musical rz\u0105dzi si\u0119 swoimi prawami, ale ma tak\u017ce swoje wymagania. Arty\u015bci musicalu to najbardziej wszechstronni aktorzy \u015bwiatowych scen. Inscenizacja musicalu, gdzie cz\u0119sto nie ma kurtyny, nie ma podzia\u0142u na sceny, a akcja przebiega jak w filmowym monta\u017cu, to najwy\u017csze wyzwanie dla wszystkich realizator\u00f3w, a nast\u0119pnie \u2013 w czasie kiedy tytu\u0142 jest na afiszu \u2013 dla pracownik\u00f3w ekipy technicznej o innych dzia\u0142\u00f3w teatru. Tych wszystkich ludzi, artyst\u00f3w i pracownik\u00f3w, nie da si\u0119 nikim zast\u0105pi\u0107, poniewa\u017c musical wymaga spe-cja-li-za-cji. Teatr VARIETE w ci\u0105gu pierwszych dziesi\u0119ciu lat dzia\u0142alno\u015bci udowodni\u0142, \u017ce na musical nie trzeba ju\u017c jecha\u0107 z Krakowa na Broadway.<\/p>\n\n\n\n<p>dr Daniel Wyszogrodzki<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Poni\u017cej publikujemy tekst dr Daniela Wyszogrodzkiego, autora, t\u0142umacza, dziennikarza muzycznego, wyk\u0142adowcy Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, na temat za\u0142o\u017ce\u0144 gatunkowych musicalu, kt\u00f3ry przygotowa\u0142 z my\u015bl\u0105 o Krakowskim Teatrze VARIETE. Musical to wsp\u00f3\u0142czesna forma teatru muzycznego \u2013 wywodz\u0105ca si\u0119 od wielu form wcze\u015bniejszych, takich jak opera czy operetka. Co wyr\u00f3\u017cnia musical, to absolutne podporz\u0105dkowanie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":13418,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[17],"tags":[],"acf":{"custom_title":"","main_banner":{"title":"Dlaczego Krak\u00f3w zas\u0142uguje na teatr muzyczny?","subtitle":"","image":{"ID":8019,"id":8019,"title":"Variete News 03","filename":"Variete-News-03.jpg","filesize":74997,"url":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Variete-News-03.jpg","link":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/blog\/2018\/01\/11\/mateusz-pospieszalski-quintet-tralala-2\/variete-news-03\/","alt":"","author":"1","description":"","caption":"","name":"variete-news-03","status":"inherit","uploaded_to":3871,"date":"2021-03-29 09:55:29","modified":"2021-05-19 09:23:45","menu_order":0,"mime_type":"image\/jpeg","type":"image","subtype":"jpeg","icon":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-includes\/images\/media\/default.png","width":1920,"height":333,"sizes":{"thumbnail":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Variete-News-03-150x150.jpg","thumbnail-width":150,"thumbnail-height":150,"medium":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Variete-News-03-300x52.jpg","medium-width":300,"medium-height":52,"medium_large":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Variete-News-03-768x133.jpg","medium_large-width":768,"medium_large-height":133,"large":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Variete-News-03-1024x178.jpg","large-width":1024,"large-height":178,"1536x1536":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Variete-News-03-1536x266.jpg","1536x1536-width":1536,"1536x1536-height":266,"2048x2048":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Variete-News-03.jpg","2048x2048-width":1920,"2048x2048-height":333}}},"jezyk":"","seo":{"title":"","description":"","keywords":""}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13415"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13415"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13415\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13421,"href":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13415\/revisions\/13421"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13418"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13415"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13415"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wordpress.teatrvariete.pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13415"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}